Mâm Cỗ Tết

 

Nhắc tới cỗ Tết, chắc hẳn không ít người trong chúng ta sẽ bắt đầu bằng một cái thở dài ngao ngán hay một cái chẹp miệng. Bạn cứ thử hình dung xem, một điệp khúc những là bánh chưng, gà luộc, nem rán thịt mỡ bủa vây từ bữa Tất niên cho tới tận những bữa họ hàng, bữa tân niên thứ mấy mà không ai muốn nghĩ lại; nhất là thời buổi ai ai cũng chăm lo cho vẻ ngoài và cùng hướng tới một lối sống, ăn uống lành mạnh, bổ dưỡng, tinh giản. Ấy vậy mà, cái mâm cỗ tưởng chừng ngập ngụa đó lại chứa đựng nhiều giá trị cốt lõi, gắn kết trong một gia đình người Việt. Hơn hết, sự tổng hòa về hương vị, tính cân bằng, tương hỗ giữa các món ăn trong một mâm cỗ lại trở thành thứ nhớ nhung mãi. để mỗi người mỗi nhà, từ đời này sang đời khác vẫn dày công chuẩn bị chí ít một, hai mâm thịnh soạn; trước là để mời gia tiên, sau là anh em con dì chú bác quây quần và ôn lại chuyện năm cũ.

Tôi vẫn nhớ mâm cỗ thưở nhỏ trên tầng ba nhà bà ngoại tôi ở trong một khu tập thể vốn là một biệt thự Pháp hồi xưa. Thời đấy, một bàn cỗ Tết thịnh soạn là cả một sự đóng góp công sức từ ông bà ngoại cho tới các mẹ các dì nhà tôi. Từ 27, 28 Tết, bà tôi đã tất bật chuẩn bị nào nếp, thịt lợt ngon, vài xập lá dong và cả chiếc nồi luộc đủ to để tôi chơi trốn tìm trong đó. Mâm cỗ thời những năm đầu 90 thường đơn giản, song món nào ra món đấy, đầy đủ, tươm tất theo đúng cái lễ người ta thường bảo nhau là 4 bát 4 đĩa đó vậy. Này là đĩa bánh chưng còn thơm mùi nếp và lá dong mới luộc xong lúc sáng, con gà luộc vàng ươm bởi chút nghệ phết kỳ công, đĩa nem rán giòn rụm có màu nâu nhạt bắt mắt hay đĩa giò lụa mịn màng tươi sáng…

Sẽ thật thiếu sót khi không nhắc tới bát canh bóng thả kinh điển với phần bóng sần sật ăn vui mồm mà tôi chắc đứa trẻ con nào cũng sẽ thích thú mà xin thêm vài miếng. Bà và dì hai tôi cầu kỳ hơn khi tỉ mẩn với từng chiếc nấm hương và giò thủ để cho ra nồi canh nấm mọc thơm phức. Cái thứ canh đó ngầy ngật và ngọt umami kiêu kỳ từ nước hầm xương, quyện cùng tinh dầu nấm trong quá trình ninh đã mê hoặc tôi suốt một thời con trẻ. Bữa cỗ Tết bắt đầu từ canh nấm mọc, bóng thả rồi trải dài qua những ngày Tết với nồi măng ninh liu riu lửa, mỗi lần nấu là thêm dăm ba bộ xương gà được lọc từ đĩa gà luộc. Người ta kháo nhau rằng ăn những bát canh măng nước gần cuối trong cái tiết xuân se lạnh với cả lát bánh chưng rán với chút đậm đà của xì dầu mới cảm nhận được cái sự sướng, chậm rãi trôi qua của thời gian những ngày Tết.

Mâm cỗ Tết đơn giản, dung dị song thăng hoa hương vị là vậy. Bạn có thể cảm thấy ngán ngấy vì những bữa cỗ thừa mứa Kalo trong mấy ngày, song nếu tinh ý một chút sẽ nhận ra rằng, nếu là mâm cỗ nhà làm, hương vị đặc trưng riêng trong công thức tẩm ướp chuẩn bị ở những nem rán, nấm mọc miến hay bóng thả, hay cả chiếc bánh chưng xanh, sẽ đâu đó được thể hiện rõ, chứa trong đó cả niềm tự hào cho cái sự đảm đang của gia chủ.

Đó là câu chuyện tôi vẫn thường nhớ tới mỗi năm Tết về. Cái thời buổi giờ, được mấy nhà kêu gọi anh chị em quây quần lại để làm một mâm cỗ đặc trưng đấy, dịch vụ luôn có sẵn, thực đơn phong phú hơn, vừa miệng hơn giúp ta nhàn hạ hơn. Cũng chính trong tình cảnh đó, việc tự tay chuẩn bị một bàn ăn Tết với tôi, vừa là một thử thách cũng là một trải nghiệm thú vị nho nhỏ. Ừ thì bánh chưng xịn, cao cấp ta có thể mua, nem từ lợn hữu cơ giờ người ta cũng đã gói sẵn, tỉ mỉ tẩn mẩn làm chút món thịt kho trứng đủ vị đậm đà, ngọt ngào yêu thích kiểu miền Nam, thêm bát canh ninh rau củ đậm chất miền Bắc… bữa cỗ Tết như vậy cũng có thể gọi là sẵn sàng.

Thời buổi Tết giao hòa, Tết hội nhập, chuẩn bị một bữa ăn gọn nhẹ mà vẫn đậm chất Tết tôi nghĩ cũng đáng quý, đặc biệt với những người trẻ độc thân như tôi hiện giờ. Tết năm nay khéo ven vén chắc tôi vẫn sẽ tiếp tục làm mâm cỗ như vậy, mời người thân tới chung vui thưởng thức, biết đâu lại là một challenge (thử thách) tại hiệu ứng trên mạng xã hội giữa những người trẻ chúng tôi, biết đâu đấy?

*Bài viết cho Tạp chí ELLE Việt Nam số Tết

Xin cám ơn đã đọc bài viết của Kiên. Mời bạn subscribe blog và follow Instagram @thepandasflavor để Kiên có thể truyền cảm hứng ăn uống và lối sống mỗi ngày :)

 
thepandasflavor_1518775773.jpg
 
 
 
 Processed with VSCO with c8 preset